چرا نمونه گیری؟
دلايل انجام نموه گيري به جاي سرشماري
هزينه كمتر - صرفه جويي در وقت - محدوديت - در بعضي از مواقع دقت بيشتر
روشهاي نمونه گيري
الف: احتمالي :
1- نمونه گيري تصادفي سادهSimple Random Sampling
2- نمونه گيري طبقه اي Stratified sampling))
3- نمونه گيري خوشه اي(Cluster sampling )
4- نمونه گيري سيستماتيك(Systematic sampling)
5- نمونه گيري چند مرحله اي ((Multistage sampling
ب: غيراحتمالي
1- نمونه گيري در دسترس (convenience )
2- نمونه گيري سهميه اي (quota )
3- نمونه گیری بر مبنای قضاوت ( judgment )
1 - نمونه گيري تصادفي ساده:
كليه نمونه هاي انتخابي شانس يكسان براي انتخاب دارند.
براي انتخاب يك نمونه تصادفي ساده :
1- چهارچوب يا فهرستي شماره دارازواحدهاي جامعه مورد بررسي تهيه شود.
2- تعداد نمونه مشخص شود.
3- واحدهاي نمونه از طريق قرعه كشي يا جداول اعداد تصادفي
مثال : مدرسه اي شامل 1200 دانش آموز است. 100 دانش آموز جهت يك تحقيق مي خواهيم انتخاب كنيم .
n=100
N=1200
2- نمونه گيري طبقه اي : جامعه به گروهها يا طبقات مجزا تقسيم و به روش تصادفي از هر طبقه نمونه ها انتخاب مي شوند.
طبقه بندی می تواند براساس یک متغیر با توجه به اهداف مطالعه صورت گیرد. متغیرهایی مانند:
-سن
-جنس
-وضعیت اجتماعی اقتصادی
تعداد نمونه از هرطبقه: متناسب با حجم طبقه - متناسب با واريانس طبقه
* نكته : در اين روش طبقه ها همگن باشند.
3- نمونه گيري خوشه اي: در اين روش گروههايي از افراد ( خوشه ها) به جاي تك تك آنها انتخاب می كنيم و هرچه تعداد خوشه بيشتر باشد دقت بيشتر است.
روش انجام كار :
1- خوشه بندي
2- شماره گذاری
3- انتخاب تصادفي تعداد خوشه مورد نياز
4- نمونه گيري منظم: نمونه ها بطورمنظم ازافراد يا اعضايجامعه انتخاب مي شود.
* تعداد اعضاي جامعه (N) و نمونه (n) را مشخص می کنیم.
* فاصله نمونه گيري k=N/n
* عددي به صورت راندوم از 1 تا k را انتخاب مي كنيم .
مثال:
مي خواهيم از 1200 پرونده مادران باردار تحت مراقبت 100 پرونده انتخاب کنیم در اینصورت فاصله نمونه گیری برابراست با:
K=1200/100=12
…..12+30، 12+12،18+6،6
(Multistage sampling) 5- نمونه گیری چندمرحله ای:
براي تعيين حجم نمونه به تغييرات متغير وابسته توجه داريم .
انواع متغير وابسته:
كيفي : نتيجه به صورت نسبت يا درصد بيان ميشود.
كمي : نتيجه به صورت ميانگين و واريانس بيان مي شود.
۱-حجم نمونه وقتي متغير وابسته به صورت كيفي وهدف برآورد باشد:
الف- نسبت پيش بيني شده در جامعه P
N=z2.Pq/d2 عدد ۲ توان می باشد
p: برآورد تقريبي از مطالعات قبلي - مطالعه مقدماتي Pilot study - مقدار 50/ 0= p حداكثر تعداد نمونه
مثال:
يك سازمان منطقه اي بهداشت در نظر دارد ميزان شيوع بيماري سل را در كودكان زير 5 سال یک منطقه برآورد كند چه تعداد نمونه نياز دارد تا با اطمينان 95% ميزان شيوع را در فاصله 05/ مقدار واقعي آن برآورد كند درصورتيكه ميزان شيوع واقعي بيماري از 20% تجاوز نمي كند.
95% سطح اطمينان
05/0 دقت مطلق
1.96 = z جدول توزيع نرمال
P=0.2
که در فرمول بالا قرار می دهیم.
2- نتيجه مطالعه بصورت ميانگين بيان مي شود.(برآورد ميانگين يك صفت) :
اطلاعات مورد نياز:
الف- انحراف معيار يا واريانس S2
ب- سطح اطمينان Z
ج- دقت مورد نظر d
N=z2.s2/d2 عدد ۲ توان می باشد.
مثال: يك متخصص تغذيه در نظر دارد مطالعه اي براي برآورد مصرف پروتئين روزانه افراد نوجوان انجام دهد. با استفاده از تجربيات گذشته انحراف معيار مصرف پروتئين در جامعه مورد مطالعه 20 گرم است اگر حداكثر خطاي برآورد را 5 گرم وميزان اطمينان را 95% در نظر بگيريم اندازه نمونه چقدر است؟
s= 20
95% سطح اطمينان
d= 5
246= n ــــ2.5 = d دقت نصف شود
7
ingredients for sample size calculations